Fundoplicatie

 


Een operatie tegen maagzuur: fundoplicatie


Bij een operatie die gedaan wordt tegen refluxziekte, wordt de onderste slokdarmkringspier verstevigd met een maagplooi. Het deel van de maag dat om de slokdarm wordt gelegd heet de fundus van de maag. Daarom heet deze operatie een fundoplicatie. De eerste fundoplicatie werd in 1959 door dr. Rudolph Nissen uitgevoerd. Bij deze operatie werd de fundus van de maag helemaal rondom (360°) de slokdarm gelegd. Dit wordt nu de Nissen fundoplicatie genoemd. Andere fundoplicaties zijn niet volledig rondom de slokdarm. Bijvoorbeeld de 270° of 180° fundoplicatie.


Welke fundoplicatie?


Een belangrijk verschil tussen de volledige 360° en de gedeeltelijke (180° of 270°) fundoplicatie is dat er bij de 360° fundoplicatie vaker chronische passageklachten optreden (15% van de patiënten).

Een voordeel van een 360° fundoplicatie is dat na 5 jaar de reflux iets beter onder controle is (90% in plaats van 85% bij de 180° fundoplicatie). Na 10 jaar zijn de resultaten vergelijkbaar voor beide operatietechnieken. Om deze reden is een gedeeltelijke fundoplicatie de standaardoperatie, een Nissen fundoplicatie wordt geadviseerd indien u een Barrett slokdarm heeft.


Voor een goede uitkomst van een fundoplicatie is het van belang dat u wordt geopereerd in een centrum met voldoende ervaring. Sommige richtlijnen adviseren dat een centrum 20 of meer fundoplicaties per jaar moet doen om de kans op goede resultaten te optimaliseren.


Laparoscopische fundoplicatie


Vroeger werd de operatie uitgevoerd met een grote snede in de buik. Tegenwoordig wordt de operatie laparoscopisch (met een kijkoperatie) uitgevoerd. De voordelen hiervan zijn dat u na de operatie minder lang in het ziekenhuis hoeft te blijven en u heeft 5 kleine sneetjes in de buik in plaats van een groot litteken. Behalve het betere cosmetisch resultaat is de kans op een littekenbreuk hierbij ook veel kleiner.

Mocht er ook sprake zijn van een breukje in het middenrif, dan wordt deze tegelijk met de fundoplicatie hersteld.

180º Anterieure fundoplicatie


Bij de 180º anterieure fundoplicatie wordt de fundus van de maag voor de slokdarm langs getrokken en gehecht aan het middenrif. Er worden vijf kleine openingen in de buikwand gemaakt voor de camera en instrumenten die tijdens de operatie nodig zijn. Twee openingen van 10 mm en drie openingen van 5 mm.  Eerst wordt de slokdarm zoveel mogelijk vrijgemaakt van verkleefde weefsels en bloedvaten. Vervolgens wordt er een veter ingebracht die om de slokdarm komt te liggen en de slokdarm omhoog houdt tijdens de ingreep. Hierna wordt de opening in het middenrif (waar de slokdarm vanuit de borstholte de buik in komt) kleiner gemaakt door deze te hechten. Vervolgens wordt de fundus van de maag aan de voorkant over de slokdarm gevouwen. De fundus wordt vastgehecht aan de slokdarm en het middenrif met een aantal hechtingen. Zo ontstaat er een manchet van de fundus aan de voorkant van de slokdarm die de onderste slokdarmsfincter verstevigt.

Nissen fundoplicatie


De Nissen fundoplicatie verschilt van de 180º anterieure fundoplicatie omdat de fundus niet voor de slokdarm langs wordt getrokken, maar achter de slokdarm langs. Daarnaast wordt de fundus aan de voorkant van de slokdarm gehecht om zo een manchet te vormen die helemaal rondom de slokdarm zit.  Bij deze operatie worden dezelfde vijf openingen in de buikwand gemaakt als bij de 180º anterieure fundoplicatie. Nadat de slokdarm is vrijgemaakt wordt de opening in het middenrif verkleind. Hierna wordt een deel van de fundus achter de slokdarm langs getrokken. Het laterale deel van de fundus wordt aan de voorkant om de slokdarm gevouwen zodat de twee delen elkaar raken. Vervolgens worden de beide zijden van de fundus aan de slokdarm gehecht. De manchet die nu ontstaat bevindt zich 360º om de slokdarm en verstevigt zo de onderste slokdarmsfincter.

Mogelijke complicaties van een laparoscopische fundoplicatie


-Opnieuw opereren (acuut 1%, op lange termijn 10%)

-Chronische passageklachten (<5% bij gedeeltelijke fundoplicaties 10-15% bij Nissen fundoplicatie)

-Zenuwletsel (2%)

-Bloedingen (2%)

-Miltletsel (2%)

-Leverletsel (1%)

-Slokdarm- of maagperforatie (1%)



Nazorg


Patiënten blijven na de laparoscopische fundoplicatie gemiddeld een tot drie dagen in het ziekenhuis. Direct na de operatie kan de maagzuurremmende medicatie afgebouwd worden in 1-2 weken. Om te voorkomen dat vast voedsel vastloopt in de slokdarm is het belangrijk dat de slokdarm en de maag niet te snel worden belast. Daarom moeten patiënten zich vier weken aan een vloeibaar dieet houden, tijdens de opname krijgt u dieetadviezen van een diëtiste.

Na vier weken worden patiënten op de poli teruggezien en na 3-6 maanden wordt een röntgenfoto van de slokdarm en de maag gemaakt. Vervolgens worden patiënten gedurende vijf jaar eens per jaar teruggezien op de poli. De kans dat er na vijf jaar opnieuw klachten ontstaan is erg klein, vandaar dat patiënten die vijf jaar na de operatie zonder klachten zijn niet meer op de poli hoeven te komen ter controle. Mochten er opnieuw klachten ontstaan, kunnen patiënten zich natuurlijk opnieuw melden.

Patiënten met een Barrett Oesofagus moeten levenslang worden gecontroleerd met endoscopieën door de Maag-Darm-Leverarts.